Bir manto veya konkav değişiminde en kritik hatalardan biri, yetersiz dolgu malzemesi ile dökümüne başlamaktır. Döküm yarıda kalırsa ikinci karışım hazırlanana kadar ilk karışım kürlenmeye başlar; sonuçta katmanlı, zayıf ve boşluklu bir dolgu oluşur. Gereğinden çok fazla malzeme sipariş etmek ise stok maliyeti ve raf ömrü sorunları yaratır. Bu rehberde kırıcı dolgu malzemesi (backing compound) miktarının nasıl hesaplanacağını ve sahada nasıl doğrulanacağını adım adım anlatıyoruz.
Dolgu malzemesinin görevi ve uygulama adımları için kırıcı astar dolgu malzemesi kılavuzumuza, CSP’nin kendi dolgu ürünü için Aurox backing compound rehberimize bakabilirsiniz.
Miktarı Belirleyen Faktörler
- Kırıcı modeli ve boyutu: Kafa ve kazan çapı, astar yüksekliği ve geometri.
- Astar tipi: Kırma odası profili (ince, orta, iri) ve astar et kalınlığı, astar–gövde boşluğunun hacmini değiştirir.
- Astar üreticisi: Muadil (aftermarket) astarların arka yüzey geometrisi orijinalden farklı olabilir; bu da boşluk hacmini değiştirir.
- Taşıyıcı yüzeylerin durumu: Aşınmış veya hasarlı kafa ve kazan yüzeyleri boşluk hacmini artırır.
- Baraj ve kayıplar: Kaplarda kalan malzeme, sızıntılar ve döküm deliklerinde kalan miktar.
Yöntem 1: Üretici Tablosu ve Geçmiş Kayıtlar
Kırıcı ve dolgu üreticileri yaygın kırıcı modelleri için yaklaşık dolgu miktarlarını tablo halinde verir. En güvenilir kaynak ise kendi tesisinizin geçmiş kayıtlarıdır: Her değişimde kullanılan set sayısı, astar markası ve profili kaydedilirse bir sonraki değişim için doğru ihtiyaç kolayca belirlenir.
Yöntem 2: Boşluk Hacminin Hesaplanması
Tablo veya kayıt yoksa boşluk hacmi yaklaşık olarak hesaplanabilir:
- Boşluk geometrisinin belirlenmesi: Astar yerine oturtulduktan sonra, astar ile taşıyıcı yüzey arasındaki boşluğun ortalama kalınlığı farklı noktalardan ölçülür (ör. üst, orta ve alt bölgelerde çevre boyunca birkaç noktada).
- Ortalama çap ve yükseklik: Dolgunun yayılacağı bölgenin ortalama çapı (D) ve dolgu yüksekliği (H) ölçülür.
- Yaklaşık hacim: İnce bir silindirik/konik kabuk için hacim yaklaşık olarak V ≈ π × D × H × t formülüyle bulunur (t: ortalama boşluk kalınlığı). Tüm ölçüler aynı birimde (ör. dm) alınırsa hacim litre (dm³) olarak elde edilir.
- Ağırlığa çevirme: Hacim, ürünün teknik föyünde verilen karışım yoğunluğu ile çarpılarak gereken ağırlık bulunur.
- Set sayısı: Gereken ağırlık, bir setin net ağırlığına bölünür ve yukarı yuvarlanır.
- Güvenlik payı: Ölçüm belirsizliği, sızıntı ve kap kayıpları için hesaplanan miktara ek pay bırakılır ve en az bir yedek set hazır tutulur.
Örnek Hesap (Yöntemi Göstermek İçin)
Bir konkavın arkasında ortalama dolgu çapının 12 dm, dolgu yüksekliğinin 6 dm ve ortalama boşluk kalınlığının 0,15 dm (15 mm) olduğunu varsayalım:
V ≈ 3,14 × 12 × 6 × 0,15 ≈ 34 litre
Bu hacim, ürün föyündeki karışım yoğunluğu ile çarpılarak kilograma çevrilir ve set ağırlığına bölünerek set sayısı bulunur; ardından güvenlik payı eklenir. Bu örnekteki ölçüler yalnızca yöntemi göstermek içindir; gerçek değerler kırıcınıza ve astarınıza göre ölçülmelidir.
Yöntem 3: Deneme Ölçümü
Yeni bir astar markasına veya profiline geçildiğinde, ilk değişimde boşluk kalınlıkları dikkatle ölçülür ve kullanılan set sayısı kaydedilir. Bu ilk uygulama, sonraki değişimler için referans oluşturur.
Döküm Planı: Setleri Ne Zaman Karıştırmalı?
- Büyük kırıcılarda tek setin kullanım süresi içinde tüm boşluğu doldurmak mümkün değildir; setler ekip halinde eş zamanlı veya kısa aralıklarla karıştırılarak kesintisiz döküm sağlanır.
- Karıştırma ekibi, döküm noktaları ve set sırası dökümden önce planlanmalıdır.
- Sıcak havada kullanım süresi kısalacağından daha fazla karıştırma ekipmanı ve personel gerekebilir; soğuk havada ise ılıtma planı yapılmalıdır (soğuk havada dolgu uygulaması).
Kayıt Formu Önerisi
| Alan | Kayıt |
|---|---|
| Kırıcı modeli ve seri no | — |
| Astar markası, profil ve parça no | Manto / konkav ayrı ayrı |
| Ölçülen ortalama boşluk kalınlıkları | Üst / orta / alt |
| Hesaplanan hacim ve set sayısı | Litre, adet |
| Kullanılan gerçek set sayısı | Adet, artan/eksik |
| Ortam ve parça sıcaklığı | °C |
| Ürün ve parti numarası | Ör. Aurox, Nordbak |
| Kürlenme süresi ve devreye alma zamanı | Saat |
Sık Yapılan Hatalar
- Bir önceki değişimde kullanılan miktarı farklı bir astar markası için aynen kabul etmek.
- Güvenlik payı bırakmamak ve yedek set bulundurmamak.
- Kap kayıplarını ve sızıntıyı hesaba katmamak.
- Son kullanma tarihi yaklaşan setleri kontrol etmeden sahaya göndermek.
Sıkça Sorulan Sorular
Konik kırıcı için kaç set backing gerekir?
Kırıcı modeli, astar profili ve boşluk hacmine bağlıdır. Model ve seri numaranızı ilettiğinizde ihtiyacınızı birlikte hesaplayabiliriz.
Artan malzeme bir sonraki değişimde kullanılabilir mi?
Açılmamış setler, raf ömrü içinde ve uygun koşullarda saklandıysa kullanılabilir. Karıştırılmış malzeme saklanamaz.
Hacmi ölçmenin daha kolay bir yolu var mı?
Geçmiş kayıtlar ve üretici tabloları en pratik yöntemdir. Yeni bir astar geometrisinde ilk uygulamada dikkatli ölçüm yapıp kayıt tutmak, sonraki değişimleri kolaylaştırır.
CSP Mühendislik Desteği
CSP Mühendislik, kırıcınızın modeline ve astar tipine göre gereken dolgu miktarının belirlenmesinde destek verir; Aurox backing compound ve Nordbak backing compound setlerini stoktan temin eder. Tüm dolgu ürünleri için crusher backing sayfamızı, manto ve konkav için konik kırıcı yedek parçaları sayfamızı inceleyebilirsiniz.




