Kırma-eleme tesisleri ve maden makineleri sektöründe sık karşılaşılan terimleri, kısa ve teknik olarak doğru tanımlarla bir araya getirdik. Bir terimin CSP Mühendislik kataloğunda karşılığı varsa, ilgili yedek parça sayfasına bağlantı verdik.
Pitman Nedir?
Pitman (pitman kolu), özellikle çeneli kırıcılarda eksantrik milin döner hareketini, hareketli çenenin salınım (kırma) hareketine çeviren ana gövde parçasıdır. Pitman’ın üst ucu eksantrik mile, alt ucu ise toggle plaka (mesnet plakası) üzerinden sabit gövdeye bağlanır. Aşırı yüklenme durumunda toggle plaka kasıtlı olarak kırılacak şekilde tasarlanır — böylece pahalı pitman ve çene korunur. Pitman yedek parçaları hakkında detaylı bilgi.
Mesnet Plakası (Toggle Plate) Nedir?
Mesnet plakası, çeneli kırıcılarda pitman’ı gövdeye bağlayan, aynı zamanda kırma oranını (çene açıklığını) ayarlamaya yarayan güvenlik parçasıdır. Kırıcıya kırılamaz bir cisim (metal parça vb.) girdiğinde ilk kırılması planlanan parça mesnet plakasıdır — bu sayede çok daha pahalı olan pitman ve çene plakaları hasar görmez. Toggle plaka rehberimiz.
Eksantrik Burç (Eccentric Bushing) Nedir?
Eksantrik burç, konik ve çeneli kırıcılarda eksantrik mil ile ana gövde/çerçeve arasına yerleşen, dönme hareketini destekleyen ve aşınmayı mil yerine kendi üzerinde toplayan silindirik bir yatak parçasıdır. Düzenli yağlama ve periyodik kontrol gerektirir; aşırı boşluk oluşması titreşime ve erken arızaya yol açar. Eksantrik burç detayları.
Rotor Nedir?
Rotor, darbeli kırıcılarda (impact crusher) ve dik milli kırıcılarda (VSI) yüksek hızda dönerek malzemeyi fırlatan veya çekiçlerle çarparak kıran ana hareketli gövdedir. Dengesi bozulan bir rotor aşırı titreşime, yatak ve mil hasarına neden olabilir — bu yüzden rotor dengeleme (balancing) periyodik bakımın önemli bir parçasıdır. Dik milli kırıcılarda rotorun rolü.
Bunker Nedir?
Bunker, kırma-eleme tesisinde ham malzemenin (taş ocağından gelen büyük parça kayanın) geçici olarak depolandığı ve besleyiciye (feeder) kontrollü şekilde aktarıldığı huni/depo yapısıdır. Bunker tasarımı, malzemenin köprüleşmeden (tıkanmadan) akışını sağlayacak açı ve çıkış genişliğine sahip olmalıdır.
Kayış (Belt) Nedir?
Kırma-eleme tesislerinde kayış terimi iki farklı bağlamda kullanılır: (1) motor gücünü kırıcıya aktaran V-kayışları / tahrik kayışları, (2) malzemeyi bir üniteden diğerine taşıyan konveyör bantları. Tahrik kayışlarında gerginlik ve aşınma kontrolü, konveyör bantlarında ise hizalama ve yırtık kontrolü düzenli bakımın parçasıdır.
Cıvata / Kilitleme Bileşiği (Locking Compound) Nedir?
Yüksek titreşimli kırıcı bağlantılarında standart cıvata sıkma genellikle yeterli değildir; gevşemeyi önlemek için kilitleme bileşiği (locking compound) veya konik yüzeyler arası boşlukları dolduran backing compound kullanılır. Locking compound kullanım alanları.
Tambur (Drum/Pulley) Nedir?
Tambur, konveyör bandının üzerine sarıldığı ve bandı hareket ettiren (tahrik tamburu) veya yönlendiren (gerdirme/dönüş tamburu) silindirik parçadır. Tambur yüzeyindeki kauçuk veya seramik kaplama, bant ile tambur arasındaki sürtünmeyi artırıp kaymayı önler.
Tahrik Mili (Drive Shaft) Nedir?
Tahrik mili, motor/redüktör gücünü kırıcının rotoruna veya eksantrik miline aktaran bağlantı milidir. Hizalama hatası veya aşınmış kaplin (coupling), titreşim ve erken yatak arızasının yaygın sebeplerindendir.
Manto ve Kase Astarı (Mantle & Bowl Liner) Nedir?
Konik kırıcılarda manto hareketli iç koni, kase astarı ise sabit dış gövdeyi kaplayan aşınma parçasıdır. Malzeme, manto ile kase astarı arasındaki daralan boşlukta sıkıştırılarak kırılır. Manto ve kase astarı rehberi.
Bir terimi bulamadınız mı? Bize ulaşın, sözlüğü güncelleyelim.


